Kapsam Geçerliği Notu
Yakınsak ve Ölçüt Bağıntılı Geçerlik Analizleri Yakınsak geçerlik, aynı kuramsal yapıyı ölçmesi beklenen maddelerin veya alt boyutların birbiriyle yüksek ve anlamlı ilişkiler göstermesi, yani ortak bir örtük yapıyı temsil ettiklerini istatistiksel olarak kanıtlamasıdır. Bu kavram ortalama açıklanan varyans (AVE) değerleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Faktörlerin AVE değerleri Faktör 1 için .627, Faktör 2 için .836, Faktör 3 için .660 ve Faktör 4 için .495 olarak hesaplanmıştır. İlk üç faktörün AVE değerleri Fornell ve Larcker’ın (1981) belirttiği .50 eşiğinin üzerindedir ve yakınsak geçerliği desteklemektedir. Dördüncü faktörün AVE değeri .50 düzeyinin hemen altında olmakla birlikte Hair ve arkadaşlarının (2019) ifade ettiği üzere AVE’nin sınırda kaldığı durumlarda kompozit güvenirlik değerinin yüksek olması yakınsak geçerlik için yeterli kabul edilmektedir. Bu kapsamda Faktör 4 için elde edilen kompozit güvenirlik katsayısı .891 olup yakınsak geçerliği desteklemektedir. Faktör 1, Faktör 2 ve Faktör 3 için kompozit güvenirlik değerleri ise sırasıyla .948, .979 ve .952 olarak hesaplanmış ve tüm faktörlerin Fornell ve Larcker’ın (1981) önerdiği .60 sınırının üzerinde olduğu görülmüştür. Ölçüt bağıntılı geçerlik, geliştirilen ölçeğin kavramsal olarak ilişkili olması beklenen mevcut bir ölçüm aracıyla tutarlı ilişkiler gösterip göstermediğini incelemek amacıyla değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, yeni geliştirilen ölçek alt boyutlarının YEBÖ alt boyutlarıyla olan korelasyonları incelenmiştir. Sonuçlar, tüm alt boyutlar için kuramsal beklentilerle uyumlu güçlü ve anlamlı ilişki örüntüleri ortaya koymuştur. Duygusal Koçluk ve Destek yaklaşımını temsil eden Faktör 1, YEBÖ’nün tüm olumsuz ebeveynlik alt boyutlarıyla negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler göstermiştir (r değerleri -.695 ile -.175 arasında, p < .01). Bu bulgu, duygusal olarak destekleyici ve düzenleyici ebeveynlik davranışlarının YEBÖ’nün kusur buluculuk, duygusal yoksunluk, cezalandırıcı tutum ve duygu bastırma gibi uyumsuz ebeveynlik örüntülerinin karşıtı olduğunu gösteren kuramsal çerçeveyle uyumludur. Buna karşılık, Duygusal İhmal (Faktör 2), Duygusal Geçersizleştirme ve Suçlayıcı Tutum (Faktör 3) ile Duyguların Bastırılması (Faktör 4) YEBÖ’nün tüm olumsuz ebeveynlik alt boyutlarıyla pozitif ve anlamlı ilişkiler göstermiştir (r değerleri .197 ile .560 arasında, p < .01). Son olarak ikinci düzey faktör analizinden elde edilen Duyguları Yok Sayma üst boyutu YEBÖ’ nün tüm olumsuz ebeveynlik alt boyutlarıyla negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler göstermiştir (r değerleri .250 ile .582 arasında, p < .01). Bu bulgu, bu üç faktörün ve ikinci düzey üst yapının YEBÖ’de tanımlanan duygusal yoksunluk, kusur buluculuk, aşırı izin verme, cezalandırma ve kapalı iletişim gibi uyumsuz ebeveynlik pratikleriyle örtüşen işlevsiz duygu sosyalleştirme biçimlerini yansıttığını göstermektedir. Elde edilen bu ilişki desenleri, ölçeğin alt boyutlarının beklenen yönde ve sistematik biçimde ilişkilenmesi nedeniyle, yeni geliştirilen ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliğini güç-lü biçimde desteklemektedir
Yakınsak ve Ölçüt Bağıntılı Geçerlik Analizleri Yakınsak geçerlik, aynı kuramsal yapıyı ölçmesi beklenen maddelerin veya alt boyutların birbiriyle yüksek ve anlamlı ilişkiler göstermesi, yani ortak bir örtük yapıyı temsil ettiklerini istatistiksel olarak kanıtlamasıdır. Bu kavram ortalama açıklanan varyans (AVE) değerleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Faktörlerin AVE değerleri Faktör 1 için .627, Faktör 2 için .836, Faktör 3 için .660 ve Faktör 4 için .495 olarak hesaplanmıştır. İlk üç faktörün AVE değerleri Fornell ve Larcker’ın (1981) belirttiği .50 eşiğinin üzerindedir ve yakınsak geçerliği desteklemektedir. Dördüncü faktörün AVE değeri .50 düzeyinin hemen altında olmakla birlikte Hair ve arkadaşlarının (2019) ifade ettiği üzere AVE’nin sınırda kaldığı durumlarda kompozit güvenirlik değerinin yüksek olması yakınsak geçerlik için yeterli kabul edilmektedir. Bu kapsamda Faktör 4 için elde edilen kompozit güvenirlik katsayısı .891 olup yakınsak geçerliği desteklemektedir. Faktör 1, Faktör 2 ve Faktör 3 için kompozit güvenirlik değerleri ise sırasıyla .948, .979 ve .952 olarak hesaplanmış ve tüm faktörlerin Fornell ve Larcker’ın (1981) önerdiği .60 sınırının üzerinde olduğu görülmüştür. Ölçüt bağıntılı geçerlik, geliştirilen ölçeğin kavramsal olarak ilişkili olması beklenen mevcut bir ölçüm aracıyla tutarlı ilişkiler gösterip göstermediğini incelemek amacıyla değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, yeni geliştirilen ölçek alt boyutlarının YEBÖ alt boyutlarıyla olan korelasyonları incelenmiştir. Sonuçlar, tüm alt boyutlar için kuramsal beklentilerle uyumlu güçlü ve anlamlı ilişki örüntüleri ortaya koymuştur. Duygusal Koçluk ve Destek yaklaşımını temsil eden Faktör 1, YEBÖ’nün tüm olumsuz ebeveynlik alt boyutlarıyla negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler göstermiştir (r değerleri -.695 ile -.175 arasında, p < .01). Bu bulgu, duygusal olarak destekleyici ve düzenleyici ebeveynlik davranışlarının YEBÖ’nün kusur buluculuk, duygusal yoksunluk, cezalandırıcı tutum ve duygu bastırma gibi uyumsuz ebeveynlik örüntülerinin karşıtı olduğunu gösteren kuramsal çerçeveyle uyumludur. Buna karşılık, Duygusal İhmal (Faktör 2), Duygusal Geçersizleştirme ve Suçlayıcı Tutum (Faktör 3) ile Duyguların Bastırılması (Faktör 4) YEBÖ’nün tüm olumsuz ebeveynlik alt boyutlarıyla pozitif ve anlamlı ilişkiler göstermiştir (r değerleri .197 ile .560 arasında, p < .01). Son olarak ikinci düzey faktör analizinden elde edilen Duyguları Yok Sayma üst boyutu YEBÖ’ nün tüm olumsuz ebeveynlik alt boyutlarıyla negatif yönlü ve anlamlı ilişkiler göstermiştir (r değerleri .250 ile .582 arasında, p < .01). Bu bulgu, bu üç faktörün ve ikinci düzey üst yapının YEBÖ’de tanımlanan duygusal yoksunluk, kusur buluculuk, aşırı izin verme, cezalandırma ve kapalı iletişim gibi uyumsuz ebeveynlik pratikleriyle örtüşen işlevsiz duygu sosyalleştirme biçimlerini yansıttığını göstermektedir. Elde edilen bu ilişki desenleri, ölçeğin alt boyutlarının beklenen yönde ve sistematik biçimde ilişkilenmesi nedeniyle, yeni geliştirilen ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliğini güç-lü biçimde desteklemektedir