Ölçek Kataloğu
Etkin Vatandaşlık Değerler Ölçeği
Etkin Vatandaşlık Değerler Ölçeği, Adil Olma Değeri, Doğruluk-Dürüstlük Değeri değerlendirmek amacıyla kullanılan Geliştirme türünde akademik bir ölçektir.
Yazar doğrulaması bekleniyor
Etkin Vatandaşlık Değerler Ölçeği
Geliştirme
Yazar doğrulaması bekleniyor
Doğrulama sürecinde
"Ölçek bilgileri kaynak taramasıyla oluşturulmuş, yazar/sorumlu yazar doğrulamasına açıktır."
Sorumlu Yazar
Sorumlu yazar henüz doğrulanmadı
Dil
Dil bilgisi henüz eklenmemiş.
Hedef Grup
10-14 Yaş arası Ortaokul Öğrencileri
Likert Tipi
5 “Tamamen uygun”, 4 “Uygun”, 3
Açık Madde
0
İzin Gerektiren Madde
145
Eklenme
15.06.2026
Görüntülenme
21
Kod
OLK-000588
Paylaşım Kartı
Aç
Kayıt kaynağı ve hak sahipliği
Dış kaynak kaydı
Bu kayıt, kamuya açık bibliyografik bilgilerden oluşturulmuş olabilir. Ölçek maddeleri, tam formu ve telif kapsamındaki içerikler yalnızca açık yetki varsa paylaşılır.
Hak sahibiyseniz bilgi düzeltme, yazarlık/sahiplik doğrulama veya yayından kaldırma talebi oluşturabilirsiniz.
İşlemler
Ölçeklere Dön
Sertifika
Doğrulama gerekli
Bu ölçek henüz izin/yönerge sürecine hazır değil. Ölçek bilgileri doğrulanmadan izin belgesi veya yönerge oluşturulamaz.
Yazarım
İzin Yetkilisiyim
Bilgi Düzelt
Kaldırma Talebi
145
Toplam Madde
21
Sayfa Görüntülenmesi
Temel ve Kaynak Bilgileri
MakaleÖlçek Türü
Geliştirme
Dil
Dil bilgisi henüz eklenmemiş.
Yaş Aralığı
10-14 Yaş arası Ortaokul Öğrencileri
Kaynak Yılı
2020
Açıklama
Ölçek bilgileri kaynak taramasıyla oluşturulmuş, yazar/sorumlu yazar doğrulamasına açıktır.
Ölçülen Özellikler
Adil Olma Değeri
Doğruluk-Dürüstlük Değeri
Etkin Vatandaşlık Değerleri
Saygı Değeri
Sevgi Değeri
Sorumluluk Değeri
Yardımseverlik Değeri
Uygulanabilir Gruplar
10-14 Yaş arası Ortaokul Öğrencileri
Ana Araştırma Alanları
-
Alt Alanlar
-
Dergi
Mili Eğitim Dergisi
Yazarlar
2 kayıt
Y
Sorumlu
Yapı ve Maddeler
145 maddeMadde bilgileri doğrulama sürecindedir.
Likert ve Puanlama
Likert Sayısı
5
Likert Tipi
5 “Tamamen uygun”, 4 “Uygun”, 3
Min Puan
82.00
Max Puan
410.00
Yüksek Puan Anlamı
-
Düşük Puan Anlamı
-
Psikometri
Genel Güvenirlik (Ölçek Geneli)
Örneklem (N)
-
Cronbach Alpha (α)
-
McDonald's Omega (ω)
-
Diğer Güvenirlik
EVDÖ’ye yönelik hem AFA hem de DFA için kullanılan veri setleri üzerinden güvenirlik hesaplamaları yapılmıştır. Yapılan güvenirlik hesaplamalarına iç tutarlılık katsayısı (Alpha) AFA veri setinde .95 ve DFA veri setinde ise .94 olarak bulunmuştur. Yine EVDÖ Spearman Brown iki yarı test korelâsyonu katsayısı AFA veri setinde .85, DFA için toplanan veri setinde .86 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca geliştirilen ölçeğin test-tekrar test güvenirlik katsayısınıbelirleyebilmek amacıyla 30 gün arayla 92 katılımcıya iki defa uygulanmıştır. Test tekrar test güvenirliği için katılımcıların toplam puanları arasındaki korelasyon .84 olarak tespit edilmiştir. Madde-toplam korelâsyonları ve 27’lik alt ve üst grupların madde ortalama puan sonuçları incelenmiştir. Ölçekteki maddelerin, madde-toplam test korelasyonlarının .26 ile .61 arasında bir değer aldığı belirlenmiştir. Yine EVDÖ’yü oluşturan 82 maddenin, madde ayırt edicilik özelliklerini saptayabilmek için 1223 katılımcının ölçekten aldıkları toplam puanlar azdan çoğa doğru sıralanmıştır. %27’lik üst ve alt gruplardaki öğrencilerin toplam puan ortalamaları t-testi yapılarak ölçekteki tüm maddeler için ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. Üst ve alt gruplarda yer alan öğrencilerin toplam puan ortalamaları %27’lik üst-alt grupların puanlarındaki farklara yönelik t (sd=512) değerlerinin 8.06 ile 19.34 arasında farklılaştığı saptanmıştır. Üstelik ölçekteki her bir maddenin p <.01 düzeyinde anlamlılık gösterdiği saptanmıştır.
Test-Tekrar Test: 0.840
İki Yarı Güvenirliği: 0.850
EVDÖ’ye yönelik hem AFA hem de DFA için kullanılan veri setleri üzerinden güvenirlik hesaplamaları yapılmıştır. Yapılan güvenirlik hesaplamalarına iç tutarlılık katsayısı (Alpha) AFA veri setinde .95 ve DFA veri setinde ise .94 olarak bulunmuştur. Yine EVDÖ Spearman Brown iki yarı test korelâsyonu katsayısı AFA veri setinde .85, DFA için toplanan veri setinde .86 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca geliştirilen ölçeğin test-tekrar test güvenirlik katsayısınıbelirleyebilmek amacıyla 30 gün arayla 92 katılımcıya iki defa uygulanmıştır. Test tekrar test güvenirliği için katılımcıların toplam puanları arasındaki korelasyon .84 olarak tespit edilmiştir. Madde-toplam korelâsyonları ve 27’lik alt ve üst grupların madde ortalama puan sonuçları incelenmiştir. Ölçekteki maddelerin, madde-toplam test korelasyonlarının .26 ile .61 arasında bir değer aldığı belirlenmiştir. Yine EVDÖ’yü oluşturan 82 maddenin, madde ayırt edicilik özelliklerini saptayabilmek için 1223 katılımcının ölçekten aldıkları toplam puanlar azdan çoğa doğru sıralanmıştır. %27’lik üst ve alt gruplardaki öğrencilerin toplam puan ortalamaları t-testi yapılarak ölçekteki tüm maddeler için ayrı ayrı karşılaştırılmıştır. Üst ve alt gruplarda yer alan öğrencilerin toplam puan ortalamaları %27’lik üst-alt grupların puanlarındaki farklara yönelik t (sd=512) değerlerinin 8.06 ile 19.34 arasında farklılaştığı saptanmıştır. Üstelik ölçekteki her bir maddenin p <.01 düzeyinde anlamlılık gösterdiği saptanmıştır.
Alt Boyut Güvenirlikleri ve Yakınsak Geçerlik
Alt boyut güvenirlik verisi girilmemiş.
Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA)
KMO
-
Bartlett
-
Açıklanan Varyans
%27.00
AFA Sonucu
Geliştirilen ölçeğin yapısında yer alan değerler literatür incelenerek belirlenen kriterler ve uzman görüşlerine dayalı olarak sevgi, saygı, sorumluluk, doğruluk-dürüstlük, adil olma, yardımseverlik şeklinde belirlenmiştir. Bu değerler belirlenirken özellikle 2005 ve 2018 sosyal bilgiler programı dikkate alınmıştır. Etkin vatandaşlık değerleri olarak belirlenen değerlerin her birisi alt ölçek olarak geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına tabi tutulmuş ve her birisinin geçerli ve güvenir bir araç olduğu ortaya konulmuştur. Bu alt ölçeklerin bütünü ise “etkin vatandaşlık değerleri ölçeği” olarak isimlendirilmiştir. EVDÖ’nün yapısı oluşturulurken AFA yapılmamıştır. AFA, gözlenen değişkenler aracılığıyla gizil yapının tanımlanmasını sağlayan bir istatistiksel tekniktir (Hair, Black, Babin ve Anderson, 2010). Yapılan araştırmada ölçeğin yapısı uzman görüşü, literatür desteği ve Millî Eğitim Bakanlığının yayınladığı kök değerler ile sosyal bilgiler öğretim programı kapsamındaki vatandaşlığa yönelik değerlere göre belirlendiği için AFA çalışması yapılmamıştır.
Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)
DFA Uyum İndeksi
-
DFA Sonucu
Geliştirilen ölçeğin yapısında yer alan değerler literatür incelenerek belirlenen kriterler ve uzman görüşlerine dayalı olarak sevgi, saygı, sorumluluk, doğruluk-dürüstlük, adil olma, yardımseverlik şeklinde belirlenmiştir. Bu değerler belirlenirken özellikle 2005 ve 2018 sosyal bilgiler programı dikkate alınmıştır. Etkin vatandaşlık değerleri olarak belirlenen değerlerin her birisi alt ölçek olarak geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına tabi tutulmuş ve her birisinin geçerli ve güvenir bir araç olduğu ortaya konulmuştur. Bu alt ölçeklerin bütünü ise “etkin vatandaşlık değerleri ölçeği” olarak isimlendirilmiştir. EVDÖ’nün yapısı oluşturulurken AFA yapılmamıştır. AFA, gözlenen değişkenler aracılığıyla gizil yapının tanımlanmasını sağlayan bir istatistiksel tekniktir (Hair, Black, Babin ve Anderson, 2010). Yapılan araştırmada ölçeğin yapısı uzman görüşü, literatür desteği ve Millî Eğitim Bakanlığının yayınladığı kök değerler ile sosyal bilgiler öğretim programı kapsamındaki vatandaşlığa yönelik değerlere göre belirlendiği için AFA çalışması yapılmamıştır.
Kapsam Geçerliği
Kapsam Geçerliği Notu
Geliştirilen ölçeğin yapısında yer alan değerler literatür incelenerek belirlenen kriterler ve uzman görüşlerine dayalı olarak sevgi, saygı, sorumluluk, doğruluk-dürüstlük, adil olma, yardımseverlik şeklinde belirlenmiştir. Bu değerler belirlenirken özellikle 2005 ve 2018 sosyal bilgiler programı dikkate alınmıştır. Etkin vatandaşlık değerleri olarak belirlenen değerlerin her birisi alt ölçek olarak geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına tabi tutulmuş ve her birisinin geçerli ve güvenir bir araç olduğu ortaya konulmuştur. Bu alt ölçeklerin bütünü ise “etkin vatandaşlık değerleri ölçeği” olarak isimlendirilmiştir. EVDÖ’nün yapısı oluşturulurken AFA yapılmamıştır. AFA, gözlenen değişkenler aracılığıyla gizil yapının tanımlanmasını sağlayan bir istatistiksel tekniktir (Hair, Black, Babin ve Anderson, 2010). Yapılan araştırmada ölçeğin yapısı uzman görüşü, literatür desteği ve Millî Eğitim Bakanlığının yayınladığı kök değerler ile sosyal bilgiler öğretim programı kapsamındaki vatandaşlığa yönelik değerlere göre belirlendiği için AFA çalışması yapılmamıştır.
Geliştirilen ölçeğin yapısında yer alan değerler literatür incelenerek belirlenen kriterler ve uzman görüşlerine dayalı olarak sevgi, saygı, sorumluluk, doğruluk-dürüstlük, adil olma, yardımseverlik şeklinde belirlenmiştir. Bu değerler belirlenirken özellikle 2005 ve 2018 sosyal bilgiler programı dikkate alınmıştır. Etkin vatandaşlık değerleri olarak belirlenen değerlerin her birisi alt ölçek olarak geçerlik ve güvenirlik çalışmalarına tabi tutulmuş ve her birisinin geçerli ve güvenir bir araç olduğu ortaya konulmuştur. Bu alt ölçeklerin bütünü ise “etkin vatandaşlık değerleri ölçeği” olarak isimlendirilmiştir. EVDÖ’nün yapısı oluşturulurken AFA yapılmamıştır. AFA, gözlenen değişkenler aracılığıyla gizil yapının tanımlanmasını sağlayan bir istatistiksel tekniktir (Hair, Black, Babin ve Anderson, 2010). Yapılan araştırmada ölçeğin yapısı uzman görüşü, literatür desteği ve Millî Eğitim Bakanlığının yayınladığı kök değerler ile sosyal bilgiler öğretim programı kapsamındaki vatandaşlığa yönelik değerlere göre belirlendiği için AFA çalışması yapılmamıştır.
APA 7 Atıf
Çalışkan, H. ve Yıldırım, Y. (2020). Ortaokul Öğrencileri İçin Etkin Vatandaşlık Değerleri Ölçeğinin geliştirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(228), 335-364. https://doi.org/10.37669/milliegitim.742091
Kullanım ve Künye
Kullanım Bilgileri
Kullanım İzni
İzin Gerekli
Kullanım Kısıtı
Var
Aktif Durum
Aktif
İletişim ve Onay
Yetki Politikası
İzin Politikası
İzin Yetkili Yazar veya Sistem Yöneticisi
Uyuşmazlık Yönetimi
Yönetici Denetimli
Tüm Yazar Onayı
Zorunlu
İzin Kararı Verebilecekler
Sorumlu Yazar, Yusuf Yıldırım
Yazar Onay Durumu
Bu ölçek yayındadır; ek yazar onay süreci devam ediyor olabilir.
Bekleyen: Yusuf Yıldırım
Kullanım Kısıtları
Örnek maddeler: Araştırmada, ortaokul öğrencilerinin etkin vatandaşlık değerlerinin düzeylerini belirlemek için alt ölçekleriyle birlikte etkin vatandaşlık değerleri ölçeğinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Öncelikle, 145 maddenin yer aldığı bir madde havuzu oluşturulmuştur. AFA için 829, DFA için 1223 ve test tekrar test için 92 olmak üzere toplam 2.144 ortaokul öğrencisiyle çalışma yürütülmüştür. EVDÖ, altı alt ölçek ve 82 madden oluşmaktadır. Alt ölçekler yardımseverlik değer ölçeği (“toplumsal” ve “evrensel”) dışında “bireysel”, “toplumsal” ve “evrensel” olmak üzere üç faktörden oluşmaktadır. DFA sonuçları temel ölçüt olan model uyum indekslerini oldukça iyi düzeyde karşıladığı için oluşturulan yapının istatistiksel ve kuramsal noktadan da uygun olduğu düşünülmektedir. Güvenirlik çalışmaları sonucunda alt ölçekler için hesaplanan Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları adil olma .76, sorumluluk .80, yardımseverlik .79, sevgi .77, saygı .79, doğruluk-dürüstlük .74; ölçeğin tamamı için ise .95 olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, ortaokul öğrencilerine yönelik geliştirilen 82 maddelik EVDÖ ve altı alt ölçeklerin geçerli ve güvenilir olduğu söylenebilir.