Ana İçeriğe Atla
Ölçek Kataloğu

Algılanan Çocukluk Çağı Sertlik ve Öngörülemezlik Ölçeği

Algılanan Çocukluk Çağı Sertlik ve Öngörülemezlik Ölçeği, Bireylerin 10 Yaş Öncesi Dönemdeki Kaynak Kıtlığına (Sertlik) Ve Çevresel İstikrarsızlığa (Öngörülemezlik) Dair Öznel Algıları değerlendirmek amacıyla kullanılan Uyarlama türünde akademik bir ölçektir.

Yazar onaylı
Algılanan Çocukluk Çağı Sertlik ve Öngörülemezlik Ölçeği
Uyarlama Yazar onaylı Doğrulama sürecinde
"Ölçek bilgileri kaynak taramasıyla oluşturulmuş, yazar/sorumlu yazar doğrulamasına açıktır."
Dil Dil bilgisi henüz eklenmemiş.
Hedef Grup 18 yaş üstü bireyler
Likert Tipi 7'li Likert
Eklenme 07.07.2026
Görüntülenme 7
Kod OLK-001172
Paylaşım Kartı
Ölçek detay sayfası QR kodu

QR ile aç

algilanan-cocukluk-cagi-sertlik-ve-ongorulemezlik-olcegi

Detay bağlantısını hızlı paylaşım için kullanın.

Kayıt kaynağı ve hak sahipliği
Dış kaynak kaydı

Bu kayıt, kamuya açık bibliyografik bilgilerden oluşturulmuş olabilir. Ölçek maddeleri, tam formu ve telif kapsamındaki içerikler yalnızca açık yetki varsa paylaşılır.

Hak sahibiyseniz bilgi düzeltme, yazarlık/sahiplik doğrulama veya yayından kaldırma talebi oluşturabilirsiniz.

İşlemler

Ölçeklere Dön Sertifika Doğrulama gerekli Bu ölçek henüz izin/yönerge sürecine hazır değil. Ölçek bilgileri doğrulanmadan izin belgesi veya yönerge oluşturulamaz. Yazarım İzin Yetkilisiyim Bilgi Düzelt Kaldırma Talebi
2
Form / Alt Boyut
7
Sayfa Görüntülenmesi

Temel ve Kaynak Bilgileri

Makale
Ölçek Türü
Uyarlama
Dil
Dil bilgisi henüz eklenmemiş.
Yaş Aralığı
18 yaş üstü bireyler
Kaynak Yılı
2026
Açıklama

Ölçek bilgileri kaynak taramasıyla oluşturulmuş, yazar/sorumlu yazar doğrulamasına açıktır.

Ölçülen Özellikler
Bireylerin 10 Yaş Öncesi Dönemdeki Kaynak Kıtlığına (Sertlik) Ve Çevresel İstikrarsızlığa (Öngörülemezlik) Dair Öznel Algıları
Uygulanabilir Gruplar
18 yaş üstü bireyler
Ana Araştırma Alanları
-
Alt Alanlar
-
Dergi
Evolutionary Psychological Science

Yazarlar

2 kayıt

Yapı ve Maddeler

Madde bilgileri doğrulama sürecinde
Madde bilgileri henüz eklenmemiştir.
Madde bilgileri henüz eklenmemiştir.

Likert ve Puanlama

Likert Sayısı
7
Likert Tipi
7'li Likert
Min Puan
21.00
Max Puan
147.00
Yüksek Puan Anlamı

-

Düşük Puan Anlamı

-

Puan Yorumlama
Ölçme Aracının Değerlendirilmesi: Ölçekteki maddeler 7’li Likert tipinde (1 = Kesinlikle katılmıyorum, 7 = Kesinlikle katılıyorum) derecelendirilmektedir. Ölçek puanlanırken öncelikle ters kodlanmış maddelere (uygulama formunda yanlarında T harfi ile belirtilen maddelere) "8 - x" formülü uygulanarak tersine çevirme işlemi yapılmalıdır (Örneğin: katılımcı 2 işaretlediyse bu değer 6 olarak, 5 işaretlediyse 3 olarak hesaba katılır). Ölçeğin değerlendirmesi iki ayrı alt boyut üzerinden yapılmaktadır: Puanların Yorumlanması: Ölçekten ve alt boyutlardan alınan toplam puanların yüksek olması, bireyin 10 yaşından önceki çocukluk döneminde deneyimlediği çevresel sertlik (kaynak kıtlığı) ve öngörülemezlik (istikrarsızlık) düzeyine ilişkin öznel algısının yüksek olduğunu göstermektedir. Algılanan Sertlik Boyutu: Bu boyuttan alınan yüksek puanlar, bireyin çocukluğunda ailesinin maddi zorluklar çektiğine, lüks veya temel ihtiyaçlara erişimde kısıtlılık yaşandığına yönelik algısının yüksekliğini ifade eder. Algılanan Öngörülemezlik Boyutu: Bu boyuttan alınan yüksek puanlar, bireyin büyüdüğü ev, aile ortamı ve sosyal çevresinin tutarsız, kaotik ve günden güne kestirilemez (tahmin edilemez) olduğuna yönelik algısına işaret eder.

Psikometri

Genel Güvenirlik (Ölçek Geneli)

Örneklem (N)
-
Cronbach Alpha (α)
0.700
McDonald's Omega (ω)
-
Diğer Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik özellikleri, iç tutarlık katsayıları olan Cronbach Alpha (α) ve McDonald's Omega (ω) değerleri hesaplanarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin her iki alt boyutunun da kabul edilebilir sınır olan 0.70'in çok üzerinde, mükemmel düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu kanıtlanmıştır. Algılanan Sertlik Boyutu: Cronbach α = 0.898, McDonald's ω = 0.901. Algılanan Öngörülemezlik Boyutu: Cronbach α = 0.898, McDonald's ω = 0.900.
Ölçeğin güvenirlik özellikleri, iç tutarlık katsayıları olan Cronbach Alpha (α) ve McDonald's Omega (ω) değerleri hesaplanarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin her iki alt boyutunun da kabul edilebilir sınır olan 0.70'in çok üzerinde, mükemmel düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu kanıtlanmıştır. Algılanan Sertlik Boyutu: Cronbach α = 0.898, McDonald's ω = 0.901. Algılanan Öngörülemezlik Boyutu: Cronbach α = 0.898, McDonald's ω = 0.900.

Alt Boyut Güvenirlikleri ve Yakınsak Geçerlik

Alt boyut güvenirlik verisi girilmemiş.

Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA)

KMO
-
Bartlett
-
Açıklanan Varyans
-
AFA Sonucu
1. Yapı Geçerliği (Doğrulayıcı Faktör Analizi - DFA): Ölçeğin orijinal faktör yapısının Türk kültürüne uygunluğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Başlangıçtaki modelin uyumunun yeterli olmaması sebebiyle, faktör yükü düşük olan (λ < 0.40) toplam 5 madde (Sertlik boyutundan 8. madde; Öngörülemezlik boyutundan 1., 9., 11. ve 12. maddeler) ölçekten çıkarılmıştır. Modifikasyon indeksleri doğrultusunda anlamsal olarak benzer bazı maddelerin hata varyansları ilişkilendirilmiş ve revize edilen nihai modelin iyi düzeyde uyum iyiliği indekslerine sahip olduğu doğrulanmıştır: χ2(184) = 657, p < .001; CFI = 0.932; TLI = 0.922; RMSEA = 0.064; SRMR = 0.040. Ölçekte kalan maddelerin standardize edilmiş faktör yükleri 0.40 ile 0.87 arasında değişmektedir. 2. Ölçüm Değişmezliği (Measurement Invariance): Ölçeğin kadın ve erkek katılımcılar arasında aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini kanıtlamak için çoklu grup DFA yapılmıştır. Analizler sonucunda CHU ölçeğinin cinsiyete göre yapısal (configural), metrik ve skaler (scalar/güçlü) düzeyde ölçüm değişmezliğini sağladığı kabul edilmiştir. Kesin (strict) değişmezlik tam olarak sağlanamasa da, ulaşılan skaler değişmezlik düzeyi sayesinde kadın ve erkek katılımcıların ölçekten aldıkları gözlenen puanların birbirleriyle güvenilir şekilde karşılaştırılabileceği belirtilmiştir. 3. Birleşme/Uyum Geçerliliği (Kriter Bağıntılı Geçerlik): Ölçeğin teorik beklentilerle uyumunu test etmek için korelasyon analizleri yapılmıştır. Yaşam Tarihi Teorisi (LHT) beklentileriyle tutarlı olarak, ölçülen iki boyut da "Olumsuz Çocukluk Çağı Yaşantıları (ACE)" puanlarıyla pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermiştir (Sertlik: r = .251, p < .001; Öngörülemezlik: r = .546, p < .001). Buna ek olarak, "yavaş yaşam öyküsü stratejilerini" (daha uzun vadeli gelişimsel yatırımları) yansıtan Genel K faktörü hem Algılanan Sertlik (r = -.192, p < .001) hem de Algılanan Öngörülemezlik (r = -.320, p < .001) ile negatif yönde anlamlı ilişkilere sahiptir. Ayrıca algılanan öngörülemezlik boyutu, duygusal denge (r = -.300), uyumluluk (r = -.183) ve sorumluluk (r = -.188) gibi uyum sağlayıcı kişilik özellikleriyle de beklendiği üzere negatif yönde ilişkilidir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)

RMSEA
0.064
SRMR
0.040
CFI
0.932
TLI / NNFI
0.922
DFA Sonucu
1. Yapı Geçerliği (Doğrulayıcı Faktör Analizi - DFA): Ölçeğin orijinal faktör yapısının Türk kültürüne uygunluğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Başlangıçtaki modelin uyumunun yeterli olmaması sebebiyle, faktör yükü düşük olan (λ < 0.40) toplam 5 madde (Sertlik boyutundan 8. madde; Öngörülemezlik boyutundan 1., 9., 11. ve 12. maddeler) ölçekten çıkarılmıştır. Modifikasyon indeksleri doğrultusunda anlamsal olarak benzer bazı maddelerin hata varyansları ilişkilendirilmiş ve revize edilen nihai modelin iyi düzeyde uyum iyiliği indekslerine sahip olduğu doğrulanmıştır: χ2(184) = 657, p < .001; CFI = 0.932; TLI = 0.922; RMSEA = 0.064; SRMR = 0.040. Ölçekte kalan maddelerin standardize edilmiş faktör yükleri 0.40 ile 0.87 arasında değişmektedir. 2. Ölçüm Değişmezliği (Measurement Invariance): Ölçeğin kadın ve erkek katılımcılar arasında aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini kanıtlamak için çoklu grup DFA yapılmıştır. Analizler sonucunda CHU ölçeğinin cinsiyete göre yapısal (configural), metrik ve skaler (scalar/güçlü) düzeyde ölçüm değişmezliğini sağladığı kabul edilmiştir. Kesin (strict) değişmezlik tam olarak sağlanamasa da, ulaşılan skaler değişmezlik düzeyi sayesinde kadın ve erkek katılımcıların ölçekten aldıkları gözlenen puanların birbirleriyle güvenilir şekilde karşılaştırılabileceği belirtilmiştir. 3. Birleşme/Uyum Geçerliliği (Kriter Bağıntılı Geçerlik): Ölçeğin teorik beklentilerle uyumunu test etmek için korelasyon analizleri yapılmıştır. Yaşam Tarihi Teorisi (LHT) beklentileriyle tutarlı olarak, ölçülen iki boyut da "Olumsuz Çocukluk Çağı Yaşantıları (ACE)" puanlarıyla pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermiştir (Sertlik: r = .251, p < .001; Öngörülemezlik: r = .546, p < .001). Buna ek olarak, "yavaş yaşam öyküsü stratejilerini" (daha uzun vadeli gelişimsel yatırımları) yansıtan Genel K faktörü hem Algılanan Sertlik (r = -.192, p < .001) hem de Algılanan Öngörülemezlik (r = -.320, p < .001) ile negatif yönde anlamlı ilişkilere sahiptir. Ayrıca algılanan öngörülemezlik boyutu, duygusal denge (r = -.300), uyumluluk (r = -.183) ve sorumluluk (r = -.188) gibi uyum sağlayıcı kişilik özellikleriyle de beklendiği üzere negatif yönde ilişkilidir.

Kapsam Geçerliği

Kapsam Geçerliği Notu
1. Yapı Geçerliği (Doğrulayıcı Faktör Analizi - DFA): Ölçeğin orijinal faktör yapısının Türk kültürüne uygunluğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Başlangıçtaki modelin uyumunun yeterli olmaması sebebiyle, faktör yükü düşük olan (λ < 0.40) toplam 5 madde (Sertlik boyutundan 8. madde; Öngörülemezlik boyutundan 1., 9., 11. ve 12. maddeler) ölçekten çıkarılmıştır. Modifikasyon indeksleri doğrultusunda anlamsal olarak benzer bazı maddelerin hata varyansları ilişkilendirilmiş ve revize edilen nihai modelin iyi düzeyde uyum iyiliği indekslerine sahip olduğu doğrulanmıştır: χ2(184) = 657, p < .001; CFI = 0.932; TLI = 0.922; RMSEA = 0.064; SRMR = 0.040. Ölçekte kalan maddelerin standardize edilmiş faktör yükleri 0.40 ile 0.87 arasında değişmektedir. 2. Ölçüm Değişmezliği (Measurement Invariance): Ölçeğin kadın ve erkek katılımcılar arasında aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini kanıtlamak için çoklu grup DFA yapılmıştır. Analizler sonucunda CHU ölçeğinin cinsiyete göre yapısal (configural), metrik ve skaler (scalar/güçlü) düzeyde ölçüm değişmezliğini sağladığı kabul edilmiştir. Kesin (strict) değişmezlik tam olarak sağlanamasa da, ulaşılan skaler değişmezlik düzeyi sayesinde kadın ve erkek katılımcıların ölçekten aldıkları gözlenen puanların birbirleriyle güvenilir şekilde karşılaştırılabileceği belirtilmiştir. 3. Birleşme/Uyum Geçerliliği (Kriter Bağıntılı Geçerlik): Ölçeğin teorik beklentilerle uyumunu test etmek için korelasyon analizleri yapılmıştır. Yaşam Tarihi Teorisi (LHT) beklentileriyle tutarlı olarak, ölçülen iki boyut da "Olumsuz Çocukluk Çağı Yaşantıları (ACE)" puanlarıyla pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermiştir (Sertlik: r = .251, p < .001; Öngörülemezlik: r = .546, p < .001). Buna ek olarak, "yavaş yaşam öyküsü stratejilerini" (daha uzun vadeli gelişimsel yatırımları) yansıtan Genel K faktörü hem Algılanan Sertlik (r = -.192, p < .001) hem de Algılanan Öngörülemezlik (r = -.320, p < .001) ile negatif yönde anlamlı ilişkilere sahiptir. Ayrıca algılanan öngörülemezlik boyutu, duygusal denge (r = -.300), uyumluluk (r = -.183) ve sorumluluk (r = -.188) gibi uyum sağlayıcı kişilik özellikleriyle de beklendiği üzere negatif yönde ilişkilidir.
1. Yapı Geçerliği (Doğrulayıcı Faktör Analizi - DFA): Ölçeğin orijinal faktör yapısının Türk kültürüne uygunluğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Başlangıçtaki modelin uyumunun yeterli olmaması sebebiyle, faktör yükü düşük olan (λ < 0.40) toplam 5 madde (Sertlik boyutundan 8. madde; Öngörülemezlik boyutundan 1., 9., 11. ve 12. maddeler) ölçekten çıkarılmıştır. Modifikasyon indeksleri doğrultusunda anlamsal olarak benzer bazı maddelerin hata varyansları ilişkilendirilmiş ve revize edilen nihai modelin iyi düzeyde uyum iyiliği indekslerine sahip olduğu doğrulanmıştır: χ2(184) = 657, p < .001; CFI = 0.932; TLI = 0.922; RMSEA = 0.064; SRMR = 0.040. Ölçekte kalan maddelerin standardize edilmiş faktör yükleri 0.40 ile 0.87 arasında değişmektedir. 2. Ölçüm Değişmezliği (Measurement Invariance): Ölçeğin kadın ve erkek katılımcılar arasında aynı yapıyı ölçüp ölçmediğini kanıtlamak için çoklu grup DFA yapılmıştır. Analizler sonucunda CHU ölçeğinin cinsiyete göre yapısal (configural), metrik ve skaler (scalar/güçlü) düzeyde ölçüm değişmezliğini sağladığı kabul edilmiştir. Kesin (strict) değişmezlik tam olarak sağlanamasa da, ulaşılan skaler değişmezlik düzeyi sayesinde kadın ve erkek katılımcıların ölçekten aldıkları gözlenen puanların birbirleriyle güvenilir şekilde karşılaştırılabileceği belirtilmiştir. 3. Birleşme/Uyum Geçerliliği (Kriter Bağıntılı Geçerlik): Ölçeğin teorik beklentilerle uyumunu test etmek için korelasyon analizleri yapılmıştır. Yaşam Tarihi Teorisi (LHT) beklentileriyle tutarlı olarak, ölçülen iki boyut da "Olumsuz Çocukluk Çağı Yaşantıları (ACE)" puanlarıyla pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki göstermiştir (Sertlik: r = .251, p < .001; Öngörülemezlik: r = .546, p < .001). Buna ek olarak, "yavaş yaşam öyküsü stratejilerini" (daha uzun vadeli gelişimsel yatırımları) yansıtan Genel K faktörü hem Algılanan Sertlik (r = -.192, p < .001) hem de Algılanan Öngörülemezlik (r = -.320, p < .001) ile negatif yönde anlamlı ilişkilere sahiptir. Ayrıca algılanan öngörülemezlik boyutu, duygusal denge (r = -.300), uyumluluk (r = -.183) ve sorumluluk (r = -.188) gibi uyum sağlayıcı kişilik özellikleriyle de beklendiği üzere negatif yönde ilişkilidir.

APA 7 Atıf

Coşgun, M. G., & Söğütlü, L. (2026). Adaptive calibration of life history strategy in Türkiye: The role of childhood unpredictability. Evolutionary Psychological Science. Advanced Online Publication. https://doi.org/10.1007/s40806-026-00477-3

Kullanım ve Künye

Kullanım Bilgileri

Kullanım İzni Akademik Ücretsiz
Kullanım Kısıtı Var
Aktif Durum Aktif

İletişim ve Onay

İletişim E-posta Gizli
Onay Tarihi 07.07.2026 18:54
Red Tarihi -

Yetki Politikası

İzin Politikası İzin Yetkili Yazar veya Sistem Yöneticisi
Uyuşmazlık Yönetimi Yönetici Denetimli
Tüm Yazar Onayı Zorunlu
İzin Kararı Verebilecekler
Mustafa Gökmen COŞGUN, Mustafa Gökmen Coşgun
Yazar Onay Durumu
Yazar onay süreci tamamlandı.

Kullanım Kısıtları

Örnek maddeler: Algılanan Sertlik Madde 4: "Ailem maddi olarak zor durumdaydı." Madde 6: "Bir şeyler satın alırken paramızı tasarruflu kullanmaya çalışmak zorundaydık." Madde 10: "Büyürken ailemin bir şeyler almak için çoğu zaman yeterli parası olurdu." (Ters kodlu madde) Algılanan Öngörülemezlik Madde 12: "Aile hayatım genellikle tutarsızdı ve günden güne tahmin edilemezdi." Madde 14: "Evimde genellikle kaotik bir ortam olurdu." Madde 17: "Ebeveynlerimi ne zaman göreceğimi bilemezdim."

Orijinal Ölçek Künyesi

Orijinal Başlık
-
Orijinal Yazarlar
-
Orijinal Yıl
-
Orijinal Dil
-
Orijinal DOI
-

Sıkça Sorulan Sorular

Hata Bildir